قرص برنج عامل مهم مسمومیت های شدید و منجر به فوت است.

در کشور استفاده از " فسفید آلومینیم " تحت نام قرص برنج به ویژه در نواحی شمال کشور به منظور حفظ و نگهداری برنج در انبارها و جلوگیری از تخریب آن توسط حشرات از سالیان گذشته متداول بوده است.فسفید فلزاتی نظیر آلومینیوم ، روی ، کلسیم و منیزیوم به عنوان یک گروه از سموم دفع آفات و به عنوان عامل دافع حشرات و جونده کش از دیرباز در بسیاری از کشورهای دنیا برای مقاصد کشاورزی و صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد که ارزان قیمت بودن ، سهولت کاربرد و کارآیی بالای این سموم در دفع آفات موجب مصرف گسترده آنها در کشاورزی شده است. قرص های برنج حاوی فسفید آلومینیوم در تماس با رطوبت موجود در برنج و سایر غلات موجب آزاد شدن گاز سمی فسفین شده که این گاز موجب نابودی آفات و حشرات و حفظ محصول در شرایط انبار می گردد.با توجه به فراریت و نیمه عمر کوتاه گاز فسفین در محیط ، مصرف برنج و دیگر محصولات کشاورزی نگهداری شده توسط این ماده ، فاقد اثرات سوء در انسان است.  فسفد آلومینیوم جزو سموم کشنده برای انسان محسوب می شود و مقدار کشنده آن در یک انسان بالغ با وزن متوسط 70 کیلوگرم حدود 500 میلی گرم برآورد شده ، این در حالی است که هر قرص برنج حاوی یک هزار میلی گرم ( یک گرم ) فسفید آلومینیوم است.مصرف خوراکی قرص برنج به صورت تصادفی یا عمدی به منظور خودکشی موجب بروز مسمومیت شدید و منجر به فوت می شود.نوعی از قرص برنج ، حاوی فسفید آلومینیوم با نام تجاری phostoxin تنها مصرف کشاورزی دارد و مصرف آن تنها در مقیاس صنعتی مجاز است و نوع دیگری که مصرف خانگی دارد شامل ترکیبی از عصاره سیر ، تالک ، نمک طعام و نشاسته است که مصرف اتفاقی آن به صورت خوراکی فاقد اثرات سمی است.   این ترکیب در معده در اثر آب و اسید معده گاز فسفین آزاد می شود که مسئول بروز اثرات سمی این ماده قلمداد می شود. علائم  و نشانه های مسمومیت که می تواند به صورت فوری یا تاخیری در فرد مسموم پدید آید شامل طیف وسیعی از اختلالات گوارشی ، قلبی - عروقی ، کلیوی ، کبدی ، عصبی و تنفسی است که می توان از آنها به تهوع ، استفراغ ، درد ناحیه شکم ، سرگیجه ، کاهش سطح هوشیاری ، افت شدید فشار خون ، بی نظمی ضربان قلب ، ادم ریوی ، زردی ، نارسایی کلیوی ، تشنج و اغما اشاره کرد.با توجه به شدت مسمومیت و عدم وجود پادزهر اختصاصی برای درمان این قبیل افراد ، آگاهی از اثرات سوء این ماده و پیشگیری از بروز مسمومیت های تصادفی و عمدی ، نقش مهمی در کاهش آمار مرگ و میر ناشی از این نوع سموم ایفا می کند.

خبرگزاري مهر