اکثر گیاهان گل دار نرماده بوده و کروموزوم های جنسی ندارند ، و این امر که سلول های حاصل از میتوزهای متعددبا ساختمان ژنتیکی مشابه قادر به ایجاد اعضای تناسلی نر و ماده می شوند ، نماینده ی آن است که اختصاصات هر دو جنس مخالف در آن ها وجود دارد. در گیاهان یک پایه و دو پایه جنسیت کروموزومی مشابه آنچه که در جانوران گفته شد نیز دیده می شود ، از جمله می توان بسیاری از گونه های خانواده ی ملاندریوم(خانواده ی میخک) را نام برد. در این قبیل گیاهان همانند انسان ، کروموزوم Y جنس نر را تعیین می سازد ، یعنی گیاهان ماده XX و گیاهان نر XY می باشند.

در بسیاری از گیاهان عالی عمل لقاح بین گامت های نر و ماده حاصل از یک فرد امکان پذیر است و عموما زاده های حاصل بارور و طبیعی هستند. چنین عمل خود لقاحی در عده ای از جانوران پست نیز دیده می شود.در بعضی گیاهان نرماده نیز گل ها قبل از رسیدن کامل دانه های گرده باز نمی شوند و بدین ترتیب خودبخود عمل خودلقاحی ادامه می یابد ، مانند جو، لوبیا، یولاف، نخود، تنباکو، گوجه فرنگی، گندم و گیاهان متعدد دیگر.

عمل خودلقاحی و لقاح متقابل می تواند در عین حال به درجات مختلفی در بین گیاهان وجود داشته باشد. در بعضی از گونه های نرماده مکانیسم های ژنتیکی دیگری وجود دارد که مانع عمل خودلقاحی شده و در نتیجه لقاح متقابل بین دو گیاه را اجباری می سازند. مثلا عدم سازش بین گامت های حاصل از یک گیاه نرماده پدیده ای است که آمیزش متقابل این قبیل گیاهان را متضمن شده و به همین دلیل است که چنین گیاهانی دوپایه هستند.